Ahmet Cemal Hayata Veda Etti - Kozmopolitik

 Ahmet Cemal Hayata Veda Etti

Çevirmen, yazar Ahmet Cemal hayata veda etti. Cemal, yar─▒n Moda Camii'nde k─▒l─▒nacak ikindi namaz─▒n─▒n ard─▒ndan Feriköy Mezarl─▒─č─▒’nda topra─ča verilecek.

Çevirinin ‘nitelikli adam’─▒

Türkiye’nin önde gelen çevirmenlerinden ve ayn─▒ zamanda gazetemiz yazar─▒ olan Ahmet Cemal (75) dün hayat─▒n─▒ yitirdi. Bir süredir Sultan Abdülhamid Han E─čitim ve Ara┼čt─▒rma Hastanesi’nde koroner yo─čun bak─▒m tedavisi gören Ahmet Cemal önceki gece saat 01.06’da kalp yetmezli─či sebebiyle aram─▒zdan ayr─▒ld─▒. Alman dili ve edebiyat─▒ denince ilk akla gelen isimlerden olan Cemal’in cenazesi bugün Moda Camii'nde k─▒l─▒nacak ikindi namaz─▒n─▒n ard─▒ndan Feriköy Mezarl─▒─č─▒’nda topra─ča verilecek.
1942 y─▒l─▒nda do─čan Ahmet Cemal, Avusturya Sankt Georg Lisesi’nden mezun oldu. ─░stanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi’ni bitiren Cemal, ayn─▒ fakültede asistanl─▒k yapt─▒. ─░stanbul Üniversitesi Alman Dili ve Edebiyat─▒ bölümünde çevirmenlik dersi verdi. Avusturya Kültür Ofisi’nde bas─▒n dan─▒┼čmanl─▒─č─▒ görevini yürüttü. 1980’de Yazarlar ve Çevirmenler Yay─▒n Üretim Kooperatifi’nde (YAZKO) genel yay─▒n koordinatörü olarak çal─▒┼čt─▒; YAZKO Çeviri dergisini kurdu ve yönetti. Anadolu Üniversitesi’nde 19 y─▒l süreyle “Sanat Tarihi”, “Estetik”, “Kültür Tarihi”, “Metin Yaz─▒m─▒” ve “Metin Çözümleme”, “Temel Sanat Kavramlar─▒”, “Dünya Tiyatro Tarihi”, “Ça─čda┼č Tiyatro”, “Tiyatro Edebiyat─▒” ve “Tiyatro Esteti─či” derslerini verdi. ─░stanbul ve Mimar Sinan üniversitelerinin tiyatro bölümlerinde ve Bahçe┼čehir Üniversitesi’nde de hocal─▒k yapan Cemal 2013-2014 akademik y─▒l─▒nda da Naz─▒m Hikmet Akademisi'nde ders verdi. 2014 Haziran’─▒nda Akademi'den ayr─▒larak Moda'da ö─črencileri ile birlikte Ahmet Cemal Kültür Atölyesi'ni (ACKA) kurdu.

Cumhuriyet gazetesinde “Odak Noktas─▒” ba┼čl─▒kl─▒ kö┼česinde kültür sorunlar─▒ üzerine dü┼čünsel derinli─či olan yaz─▒lar yazan Cemal, ilerihaber.org'da da kö┼če yazarl─▒─č─▒ yap─▒yordu. Cemal, ayr─▒ca “Yeni Ufuklar”, “Gergedan”, “Argos”, “Varl─▒k” ve “Milliyet Sanat”─▒n da aralar─▒nda bulundu─ču çok say─▒da dergide de yazarl─▒k yapt─▒. S─▒kl─▒kla çevirinin kültürel bir diplomasi i┼člevini ta┼č─▒d─▒─č─▒n─▒ vurgulayan Cemal, “hayat─▒ma e┼člik eden çeviriler” diye tan─▒mlad─▒─č─▒ iki önemli yap─▒t─▒ uzun y─▒llar sonunda tamamlad─▒. Hermann Broch’un (1886-1951) “Vergilius’un Ölümü”nü 38 y─▒lda, Robert Musil’in (1880-1942) “Niteliksiz Adam”─▒n─▒ 25 y─▒l─▒ a┼čk─▒n bir sürede bitirdi. Cemal, çevirmen olarak hayat ko┼čullar─▒n─▒ zor sürdürdü─čü ve büyük bir k─▒rg─▒nl─▒k ya┼čad─▒─č─▒ dönemde, 1998’te verdi─či bir röportajda ┼čunlar─▒ söylemi┼čti: “Art─▒k iyile┼čtim! Çeviri u─čra┼č─▒n─▒ b─▒rak─▒yorum. Bir ömür boyu o u─čra┼č alan─▒nda verdi─čim nitelikli adam olma sava┼č─▒n─▒n ard─▒ndan art─▒k o u─čra┼čtan kopup biraz da niteliksiz adam olarak ya┼čamay─▒ deneyece─čim. Ho┼čçakal─▒n bir zamanlar çevirmeyi dü┼čündü─čüm kitaplar!”

Brecht’ten Musil’e eserleri

Ingeborg Bachmann, Walter Benjamin, Bertolt Brecht, Hermann Broch, Elias Canetti, Paul Celan, Ernst Fischer, E.H. Gombrich, Goethe, Friedrich Hölderlin, Franz Kafka, Heinrich v. Kleist, Georg Lukács, Robert Musil, Nietzsche, E.M. Remarque, Novalis, R. M. Rilke, Anna Seghers, Remarque, Manès Sperber, Georg Trakl ve Stefan Zweig’─▒n çe┼čitli eserlerini Türkçeye çevirdi. Deneme ve makaleleri “Ya┼čamdan Çevirdiklerim”, “Odak Noktas─▒nda Ya┼čananlar”, “┼×eref Bey Art─▒k Burada Ya┼čam─▒yor”, “Bizi Ya┼čatanlar ve Öldürenler”, “Arad─▒─č─▒m─▒z Tiyatro”, “Oynamak Varken”, “Sanat Üzerine Denemeler”, “Okuyan Gençli─če Mektuplar”, “─░nsana Dönmek”, “Giderayak ve Lanetlenmi┼č A─čustosböcekleri” ve “Önce ┼×airleri Yakt─▒lar” ba┼čl─▒─č─▒yla kitapla┼čt─▒. ┼×iirleri “Geçmi┼č Bir Dua Kitab─▒ndan” ad─▒yla yay─▒mland─▒. “K─▒y─▒da Ya┼čamak” ba┼čl─▒kl─▒ bir roman─▒ ve “Dokunmak” ba┼čl─▒kl─▒ bir hikâye kitab─▒ var.

Ödülleri

1988 y─▒l─▒nda Türk kültürüne yapt─▒─č─▒ hizmetler nedeniyle Anadolu Üniversitesi Senatosu taraf─▒ndan kendisine fahri doktora unvan─▒ verildi. 2010 y─▒l─▒nda Avusturya cumhurba┼čkan─▒ taraf─▒ndan Avusturya Federal Cumhuriyeti Alt─▒n Liyakat Ni┼čan─▒’na lay─▒k görüldü. Ayn─▒ y─▒l, Türkiye Cumhuriyeti ve Federal Almanya Cumhuriyeti taraf─▒ndan ilk kez düzenlenen Tarabya Çeviri Ödülleri çerçevesinde, Almancadan Türkçeye çeviri dal─▒nda büyük ödülü ald─▒. “Lanetlenmi┼č A─čostosböcekleri” ba┼čl─▒kl─▒ deneme kitab─▒yla 2012 y─▒l─▒nda Türkiye Gazeteciler Cemiyeti taraf─▒ndan verilen Sedat Simavi Edebiyat Ödülü’nü kazand─▒. Ayn─▒ y─▒l Dil Derne─či taraf─▒ndan kendisine Türk Dil Kurumu’nun 80. kurulu┼č y─▒ldönümü nedeniyle ve Türk diline katk─▒lar─▒ndan ötürü Onur Ödülü verildi. 2013 y─▒l─▒nda TÜYAP taraf─▒ndan on sekizincisi düzenlenen ─░zmir Kitap Fuar─▒’n─▒n Onur Yazar─▒ seçildi. 2014 y─▒l─▒nda ise Hermann Broch’tan yapt─▒─č─▒ Vergilius’un Ölümü ba┼čl─▒kl─▒ roman çevirisiyle Avusturya Devlet Çeviri Ödülü’ne lay─▒k görüldü.