Troll Senaryo - MHP Baraj Altında Kalırsa - Çelik ÖZDEMİR - Kozmopolitik

Bir kişinin kendi yazısını baştan ‘’Troll’’ olduğunu ihbar ederek yazdığı bir yazıya itibar edilip okunur mu, bilmiyorum. Deneyeceğiz. 

Malumunuz Türkiye, Cumhurbaşkanı herkesin herkesi ihbar ettiği, kendisi gibi düşünmeyen herkesin düşman ilan edildiği bir halde. Dolayısıyla, ben de bu hakkı kimseye tanımamak için kendi kendimi siz okuyucuya ihbar ederek yazıya başlıyorum.

Bugün, sosyal medyada dolaşıma çıkan son anket sonuçları üzerine düşünürken kendimi yine D’Hont Sistemiyle uğraşırken buldum. Yani mevcut seçim sistemi üzerinde bir takım analizler yaparak sonucun nasıl değiştiği üzerinde uğraştım. Önce 7 Haziran seçim sonuçlarını hatırlayalım önce: AKP %40,9 (258 MV), CHP % 24,9 (132 MV), MHP %16,3 (80 MV), HDP %13,1 (80 MV). Bugün yayınlanan ankete göre bu Pazar seçim olsa ortaya çıkan sonuçlar ise şöyle gerçekleşecek: AKP %39,7 (254 MV), CHP % 28,5 (153 MV), MHP %12,6 (56 MV), HDP %14,8 (87 MV). Yani kabaca söylemek gerekirse, CHP ve HDP oy arttırırken AKP ve MHP oy kaybediyor. Seçim sisteminin cilveleri sonucu da AKP’nin kaybettiği oy HDP’ye sandalye olarak yansırken, MHP’ nin kaybettiği oy da çoklukla CHP’ye milletvekili olarak dönüyor. Ancak oluşan bu tablo da, mevcut partilerin ve cumhurbaşkanının tavrının aynı kalacağı düşünüldüğünde, ortaya yeni bir senaryo çıkarmıyor. 

Bu fikirden hareketle ben de ‘’Troll Senaryo’’mu oluşturmaya karar verdim. 

Bu son oy oranlarında, baraj sınırına en yakın parti olan MHP baraj altında kalırsa ve diğer partiler öngörülen oyları alırsa tablo şöyle değişiyor:  AKP %39,7 (284 MV), CHP % 28,5 (172 MV), MHP %9,9 (0 MV), HDP %14,8 (94 MV). Yani yine kabaca, MHP’ye ait 56 sandalyenin 30 tanesi AKP’ ye 19 tanesi CHP’ ye ve 7 tanesi HDP’ ye gidiyor. İstanbul, Ankara ve İzmir’deki baraj altı oylar HDP’ nin sayılarını arttırırken batı illerindeki oylar CHP'nin milletvekili sayılarını yukarı itiyor. İç Anadolu oyları ise AKP’yi tek başına iktidara yetecek sandalye sayısına ulaştırıyor. Bunu tehlikeli bir senaryo olarak kaydedelim ve bu gerçeği AKP’nin de fark ederek seçim döneminde Milliyetçi refleksler geliştirmesinin kaçınılmaz olduğunu şimdiden görelim. MHP, baraj altında kalmasa bile AKP’ ye görece daha fazla düşüş yaşandığı için AKP’ye göre çok daha fazla milletvekili kaybediyor. 

Şimdi, bir adım daha ileri giderek asıl Troll Senaryoyu konuşalım. TBMM’ yi ortadan tam ikiye bölecek sonuçlar şu şekilde gerçekleşebiliyor: AKP %38 (275 MV), CHP % 29 (180 MV), MHP %9,9 (0 MV), HDP %14,8 (95 MV). Şimdi seslerin yükseldiğini duyar gibiyim. Hadi canım sen de diyorsunuz içinizden. MHP baraj altında kalmaz diye itiraz ediyorsunuz. Ya da MHP barajın altında kalırsa AKP’ye yarar CHP’ye bir katkısı olmaz diye eleştiriyorsunuz beni. Hepsini anlıyorum. Ve tek tek cevaplamaya çalışacağım yazının kalan kısmında bu eleştirileri. 

1. MHP’nin baraj altında kalıp, CHP’nin 29, AKP’nin 38 puan aldığı durumda; Adana, Antalya, Bursa, Mersin, İstanbul 1-2-3, Ankara 1, İzmir 1-2 Bölgelerde (yani CHP’nin Türkiye ortalamasında aldığı oya görece oyunun daha yüksek olduğu büyük şehirlerde) 2'şer sandalye CHP’ ye fazla milletvekilliği geliyor. Hatta, İstanbul 3. Bölgede bu sayı 3'e ulaşıyor. Etti size fazladan 21 sandalye. 

2. MHP’nin baraj altında kalıp, CHP’nin 29, AKP’nin 38 puan aldığı durumda; Denizli, Eskişehir, Hatay, Kocaeli, Manisa, Muğla, Tekirdağ, Zonguldak gibi şehirlerde ( yani CHP’nin AKP’ ye görece oyunu arttırdığı şehirlerde)1er sandalye de MHP’den CHP’ye geçiyor. 19 sandalye kazancı da buradan kaynaklanıyor. 

3. MHP’nin bu senaryoya göre 23 ilde 24 milletvekilliğini AKP’ye kaptırdığını da burada söyleyelim. Tahmin edeceğiniz gibi bu illerdeki AKP oyları CHP’ye görece daha fazladır. Bunlara örnek olarak ise Afyon, Burdur, Çanakkale, Samsun, Sivas, Trabzon, Yozgat, Aksaray, Kilis, Bayburt ve Osmaniye’yi verebiliriz. 

4. Konya, Kahramanmaraş, Ankara ve Balıkesir gibi illerde de hem CHP hem AKP milletvekili sayılarını arttırıyor. 

5. AKP özetle, MHP’nin barajın altında kalmasından milletvekili 24 adet sayısını arttırıyor. Ancak, hem kendi oy düşüşü hem de HDP’nin yükselişi ile bir yandan da sandalye kaybediyor. Yani 7 Haziran sonuçlarına göre koltuk sayısını arttırsa da tek başına iktidar olacak çoğunluğu yakalayamıyor. Ayrıca, bu barajın altında kalma sonucu CHP’yi olumlu anlamda daha çok etkilediği için AKP’den çok, CHP’nin sandalye sayıları olumlu olarak artıyor. 

6. HDP açısından da değerlendirelim: 15 seçim bölgesinde sandalye sayılarını 1'er artıran HDP, bu kazancın bir kısmını kendi oy artışı trendinin devamı olan illerden (Adana, Mersin, Kocaeli, Manisa, İstanbul 1-2-3. Bölgeler); bir kısmını AKP’nin oyunu düşürdüğü illerden (Bingöl, Hatay, Muş, Urfa, İzmir 1. Bölge) ve bir kısmını da MHP’nin barajın altında kalması nedeniyle MHP’nin görece oyunun yüksek olduğu illerden (Aydın, Elazığ, Erzurum) elde ederek mecliste 95 sandalyeye ulaşıyor. 

7. Tam 29 ilde sonucun değişmeyeceğini de ekleyerek analiz kısmını bitirelim. Bu illerin bazıları Amasya, Bilecik, Bolu, Çankırı, Karaman, Bartın ve Yalova gibi az seçmeni olan ve milletvekili sayılarının 2-3 olduğu iller olurken; Diyarbakır, Van, Mardin, Batman, Şırnak gibi HDP’ nin çok yüksek oylar aldığı ve MHP’ nin zaten etkisiz olduğu iller olarak karşımıza çıkıyor. 

Şimdi bu senaryoların dışında, siyaseten de bir şeyler söylemek lazım gelir. 

Elbette ki demokrasiye olan inancım gereği hiçbir partinin baraj altında kalmasını istemem. Hatta, seçim barajı denen şey 12 Eylül sonrası üretilmiş, iktidar partilerinin de işine yaradığı için kaldırılmamış ve seçmen iradesine ipotek koyan, ileri demokrasilerin hiç birinde neredeyse olmayan bir uygulamadır. Samimi bir biçimde bunu kaldırmak isteyen partilerin sözleri ise (CHP ve HDP) dinlenmemiştir.

Ancak MHP’nin 7 Haziran sonrasında, refleksleri gereği, seçmen tarafından itibar görmemesi gerektiği inancındayım. Meclis Başkanlık seçimlerinden başlayıp, hiçbir koalisyon teklifine yanaşmadığı gibi aldığı siyasi manevralarla da Cumhurbaşkanı’nın ve AKP’nin ekmeğine yağ sürmesi sadece benim not aldığım bir tutum değil, kendi seçmeni tarafından da eleştirilen bir hikayedir. 

AKP ve MHP’nin birlikte yaptığı savaş çığırtkanlığının ülkeyi kan gölüne çevirmesi üzerinde de fazla söze gerek var mı bilmiyorum?

MHP’yi baraj altında bırakmaya çalışacak olan AKP’nin takınacağı milliyetçi söylemi çok tehlikeli bulduğumu da burada eklemeliyim. Burada amaç oy çalmak olmamalıdır. Seçmen nezdinde itibar kazanmak için MHP’nin ‘’kan ve savaş’’ söylemi yerine ‘’uzlaşmasız’’ tavrı seçmene anlatılmalıdır. Milliyetçi oyları devşirmenin yolunun akan kanın artmasıyla mümkün olacağını düşünenler o kanda boğulmaya mahkum olacaktır. 

Yukarıda yaptığım analizler için kullandığım hesaplama tablolarını da yazının en altına ekleyerek 26. Dönem Seçimlerinin hayırlı! Olmasını diliyorum. 

 

Tablo 2:

 

Çelik Özdemir / @Chiqileaks / celik.ozdemir1@gmail.com